پیشگیری از سوء مصرف مواد در محیط های کاری

پیشگیری از سوء مصرف مواد

برنامه های پیشگیری را می توان به سه سطح تقسیم کرد. هدف پیشگیری اولیه، پیشگیری کردن از اولین مصرف و سوء مصرف مواد است. این برنامه ها بر خطرات مصرف مواد و الکل و فایده های عدم مصرف تأکید دارند. برنامه های پیشگیری ثانویه آنهایی هستند که هدفشان برحذر داشتن فرد مصرف کننده از ادامه مصرف و سوء مصرف در اوایل بروز آن است. هدف پیشگیری ثالث، درمان وابستگی به مواد و همچنین پیشگیری از عوارض دیگر ناشی از آن مانند پیشگیری از ابتلا به بیماری ایدز و هپاتیت از طریق در اختیار قرار دادن سرنگ یک بار مصرف به فرد معتاد است.

اکثر برنامه های پیشگیری، بر دو موضوع تکیه دارند:

  • کسب دانش
  • توسعه مهارتهای مقابله ای

بسیاری از این برنامه ها، موادی چون سیگار، الکل و حشیش را که به آنها “مواد دروازه ای” می گویند، هدف قرار میدهند و تأکیدشان بر اطلاع رسانی در مورد خطرات آنهاست. البته این اصل را هم باید در نظر گرفت که داشتن اطلاعات در مورد مواد و خطرات آنها به خودی خود برای پیشگیری کافی نیست و فعالیتهای دیگری نیز در این مورد لازم است به کار گرفته شود. رویکردهای سنتی پیشگیری، معمولاً صرفاً آموزشی است. آنها هدفشان افزایش اطلاعات در مورد عواقب مصرف مواد و افزایش نگرشهای ضد مواد در افراد است. مطالعات تجربی عموماً تأیید کرده اند که این رویکردها در بهترین شکل خود تأثیر چندانی ندارند. رویکرد دیگر، خود مسئله اعتیاد را کنار میگذارد و بر افزایش عزت نفس و ارتقای تصمیم گیری مسؤولانه تمرکز میکند. نظریه ای که در پشت این موضوع قرار دارد این است که سوء مصرف مواد، به احتمال زیاد در افرادی رخ میدهد که تحت استرس قرار دارند و دچار عزت نفس پایین هستند. برنامه های پیشگیری وقتی تکنیک های جذاب مثل بحث های گروهی همتایان یا ایفای نقش را بکار می گیرند، بیشترین اثربخشی را خواهند داشت چراکه اجازه می دهند شرکت کنندگان به طور فعال در یادگیری درگیر شده و مهارتهای آنان تقویت گردد. برنامه های پیشگیری پژوهش مدار میتوانند مقرون به صرفه باشند. مطالعات نشان داده اند که هر یک دلار که در بخش پیشگیری هزینه میشود، باعث صرفه جویی ده دلار در حوزه درمان مسائل مربوط به مواد و الکل میشود.

در طراحی برنامه های پیشگیری باید اصول ذیل را مدنظر قرار داد:

  • برنامه های پیشگیری باید عوامل محافظت کننده را افزایش داده و برعکس، عوامل خطر را کاهش دهند
  • برنامه های پیشگیری باید همه اشکال سوءمصرف را شامل شوند ازجمله مصرف مواد قانونی (سیگار و تنباکو)، مصرف مواد غیرقانونی (حشیش، هروئین و …)، مصرف نابجای مواد مجاز مثل مواد استنشاقی یا داروهای پزشکی
  • برنامه های پیشگیری باید انواع مشکلات سوءمصرف مواد در جامعه را در برگیرند، عوامل خطر اصلاح پذیر را هدف قرار داده و عوامل محافظت کننده مشخص را تقویت کنند.
  • برنامه های پیشگیری باید باتوجه به ویژگی های مخاطبان مثل سن، جنسیت و قومیت متناسب سازی شوند تا اثربخشی آنها به حداکثر برسد.
  • برنامه های پیشگیری اجتماع محور که دو یا چند برنامه مؤثر مثل برنامه های خانواده محور و مدرسه محور را باهم ترکیب کنند، می توانند از یک برنامه به تنهایی مؤثرتر واقع شوند.
  • وقتی جوامع، برنامه های پیشگیری را با نیازها و هنجارهای اجتماعی یا شرایط فرهنگی خودشان انطباق میدهند باید اجزای بنیادی مداخلات مبتنی بر پژوهش را مدنظر قرار دهند شامل: ساختار (برنامه چگونه سازماندهی شده و ساختار یافته است)، محتوا (اطلاعات، مهارتها و راهکارهای برنامه)، و ارائه (برنامه چگونه باید انطباق داده شود، اجرا شود و مورد ارزیابی قرار گیرد)
  • برنامه های پیشگیری باید طولانی مدت و با مداخلات تکرار شونده باشند تا اهداف پیشگیری را تقویت کنند. به عنوان مثال تحقیقات نشان داده است که فواید برنامه های پیشگیری مبتنی بر مدارس راهنمایی در صورتی که در دبیرستان پیگیری نشوند، اثربخشی شان کاهش می یابد.
  • برنامه های پیشگری به طور کلی پنج حوزه را شامل می شوند: فردی، خانوادگی، همسالان، مدرسه و اجتماع. در میان برنامه های اجتماع محور یکی از مهمترین حوزه هایی که باید مدنظر مسؤولان و سیاستمداران در عرصه پیشگیری از اعتیاد قرار بگیرد، محیط کار می باشد.

 

مقاله ی حاضر به قلم خانم دکتر سلیمانی نیا می باشد.

لازم به ذکر است که اگر در زمینه اعتیاد مشکل یا سوالی دارید، می توانید  با جستجو در سایت فراتاک و انتخاب درمانگری که در این زمینه تخصص و سابقه درمان کافی دارد، به صورت آنلاین  مشورت یا درمان دریافت نمایید. 

به اشتراک بگذارید:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Print
Share on telegram
Telegram

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. می‌توانید از نام دلخواه استفاده کنید. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات مشابه

اعتباد

محیط های کاری و آسیب اعتیاد

امروزه کار، یکی از عناصر هویت افراد است. نظریه های مختلف روانشناسی کار کردن را یکی از اصول اساسی زندگی آدمی میدانند. نداشتن شغل میتواند

اگر شما یا دیگری در شرایط بحرانی قرار دارید به جای استفاده از سرویس فراتاک، با مرکز مداخله در بحران محل خود تماس بگیرید.

کلیه حقوق این سایت محفوظ و در اختیار فراتاک می‌باشد.

0
    لیست انتخاب‌های شما

    فراتاک برای تسهیل ارائه خدمات برای هموطنان عزیز داخل ایران امکان پرداخت ریالی ایجاد کرده است. برای استفاده از خدمات لطفا فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود.